Postawiłam mężowi ultimatum: albo jego kuzyn się wyprowadza, albo ja
„Ty serio chcesz mnie zostawić z nim samą na cały weekend?” – zapytałam Pawła, stojąc w kuchni z kubkiem zimnej już kawy.
Nawet nie podniósł wzroku znad torby. „Anka, przestań. To tylko dwa dni. Marek nie jest dzieckiem”.
Nie był dzieckiem. Miał trzydzieści cztery lata, zdrowe ręce, zdrowe nogi i od pięciu miesięcy mieszkał z nami w naszym trzypokojowym mieszkaniu na kredyt. Miał się zatrzymać „na chwilę”, bo rozstał się z dziewczyną, stracił wynajem i niby szukał pracy. Tak przynajmniej mówił Paweł. A ja, jak idiotka, zgodziłam się bez większej dyskusji, bo przecież rodzina, bo głupio odmówić, bo co ludzie powiedzą, że zostawiliśmy chłopa na lodzie.
Na początku naprawdę chciałam mu pomóc. Pościeliłam kanapę w małym pokoju, zrobiłam miejsce w szafie, nawet ugotowałam rosół, kiedy przyszedł pierwszy raz taki rozbity. Siedział przy stole, mieszał łyżką w talerzu i mówił, że „musi sobie poukładać życie”. No dobrze. Każdemu może się noga powinąć.
Tylko że z tygodnia na tydzień to układanie życia wyglądało coraz dziwniej.
Marek spał do południa. Potem siedział w dresach, oglądał coś na telefonie albo grał na komputerze Pawła. Lodówka pustoszała jakby ktoś ją w nocy odsysał. Rachunki rosły. Pranie nagle robiło się samo? Naczynia też? Śmieci same się wynosiły? Oczywiście nie. Ja wracałam z pracy po ośmiu godzinach w przychodni, stałam jeszcze w kolejce po zakupy, a potem widziałam kubek po kawie na parapecie, skarpetki pod stołem i ten jego wieczny tekst:
„Anka, spokojnie, jutro ogarnę”.
Jutro nigdy nie przychodziło.
Najgorsze było to, że Paweł robił ze mnie wariatkę.
„Przecież on ma ciężki czas.”
„Nie ciśnij go, bo się chłop załamie.”
„Ty wszystko bierzesz za bardzo do siebie.”
A ja naprawdę długo milczałam. Za długo. Zaciskałam zęby, liczyłam wydatki, kombinowałam, jak domknąć miesiąc, bo rata kredytu, czynsz, paliwo, inflacja, a Marek dorzucał się może raz na jakiś czas stówką i jeszcze mówił, że „więcej teraz nie ma”. Papierosy jednak miał. Piwo też. Na kebaba z dowozem też się jakoś znajdowało.
Któregoś wieczoru weszłam do łazienki i zobaczyłam, że znowu zostawił syf po goleniu. Dosłownie wszędzie. Umywalka, lustro, podłoga. I coś we mnie pękło. Nie jakieś wielkie widowisko, po prostu usiadłam na zamkniętej klapie sedesu i się rozpłakałam. Cicho, żeby nikt nie słyszał. Taki płacz z bezsilności, kiedy już nawet nie masz siły się złościć.
Paweł wtedy zapukał i mówi:
„No co ty, aż tak?”
Aż tak. Tylko że on dalej tego nie widział.
Potem było już tylko gorzej. Marek zaczął zapraszać kolegów, jak mnie nie było. Raz wróciłam wcześniej i zastałam dwóch obcych facetów w salonie, puszki po piwie na stole i okno balkonowe otwarte na oścież w listopadzie. Sąsiadka z dołu zatrzymała mnie potem na klatce i takim tonem, niby uprzejmie, powiedziała: „U państwa to ostatnio głośno”. Myślałam, że spalę się ze wstydu.
Wieczorem powiedziałam Pawłowi, że ma z nim porozmawiać. Normalnie, konkretnie. Bez owijania.
A on westchnął, usiadł ciężko i rzucił:
„To mój kuzyn. Nie wyrzucę go na bruk.”
„Ja też tu mieszkam” – odpowiedziałam. „To jest też moje mieszkanie. Ja też za nie płacę.”
„Nikt ci tego nie odbiera.”
I właśnie wtedy poczułam, że odbiera. Spokój. Prywatność. Poczucie bezpieczeństwa. To, że mogę wyjść z łazienki w ręczniku i nie zastanawiać się, czy Marek akurat nie stoi w korytarzu. To, że w sobotę mogę posiedzieć w ciszy, a nie słuchać jego komentarzy z kanapy.
Zaczęłam źle spać. Budziłam się w nocy z sercem w gardle. W pracy byłam rozkojarzona, dwa razy pomyliłam grafiki wizyt i szefowa już patrzyła na mnie inaczej. W domu byłam albo wkurzona, albo na granicy płaczu. Moja matka mówiła tylko: „Nie rób awantury, bo jeszcze małżeństwo rozwalisz”. Jakby to nie rozwalało się na moich oczach po kawałku.
Punktem zapalnym była niedziela. Zrobiłam obiad, bo teściowa miała wpaść na kawę. Marek zwlókł się koło trzynastej, otworzył garnek i mówi:
„O, schabowe. To ja zjem trzy, bo nic nie jadłem od wczoraj.”
Nawet się nie spytał, czy starczy dla wszystkich.
Spojrzałam na niego i już wiedziałam, że dalej tak nie dam rady.
Wieczorem, kiedy zamknęły się za teściową drzwi, powiedziałam spokojnie, aż sama się zdziwiłam, że takim tonem:
„Paweł, posłuchaj mnie teraz bardzo uważnie. Albo Marek wyprowadza się do końca miesiąca, albo ja się wyprowadzam. Do siostry, do wynajętego pokoju, wszystko jedno. Ale ja już tu tak żyć nie będę.”
Paweł patrzył na mnie długo. Naprawdę długo. Jakby pierwszy raz zobaczył, że to nie jest kolejne marudzenie, tylko ściana.
„Szantażujesz mnie?”
„Nie. Ratuję siebie.”
Marek usłyszał to z przedpokoju. Wszedł do kuchni i od razu zaczął:
„Serio? Przez ciebie mam iść pod most?”
„Nie przeze mnie” – powiedziałam. Ręce mi się trzęsły, ale mówiłam dalej. „Przez to, że od miesięcy żyjesz na nasz koszt i masz wszystko gdzieś.”
Paweł wstał wtedy od stołu. Myślałam, że znowu stanie po jego stronie. Że powie, żebym się uspokoiła. Że przesadzam.
Ale on tylko spojrzał na Marka i powiedział cicho:
„Anka ma rację. Za bardzo to przeciągnąłem.”
W mieszkaniu zrobiła się taka cisza, że słyszałam tykanie zegara w salonie.
Marek prychnął, rzucił coś o niewdzięczności i zamknął się w pokoju. Przez trzy dni chodził obrażony, trzaskał drzwiami, demonstracyjnie nie jadł z nami kolacji. Potem spakował torbę, zadzwonił do jakiegoś kolegi i się wyniósł. Bez „dziękuję”. Bez „przepraszam”. Zostawił tylko pogniecioną pościel i pustą szufladę.
A Paweł? Przez kilka dni był nie do zniesienia. Cichy, naburmuszony, jakby to jemu ktoś zrobił krzywdę. Dopiero potem, chyba kiedy zobaczył, że znowu śpię całą noc i nie spinam się na każdy dźwięk klucza w drzwiach, usiadł obok mnie i powiedział:
„Bałem się, że jak go wyrzucę, to będę świnią. A wyszło, że byłem nią wobec ciebie.”
Nie odpowiedziałam od razu. Bo prawda jest taka, że ja też zawaliłam. Od początku widziałam, że to idzie w złą stronę, a jednak milczałam, połykałam złość i liczyłam, że Paweł sam zrozumie. Nie zrozumiał. Może gdybym wcześniej postawiła granice, nie doszłabym do takiego stanu.
Dziś Marek wynajmuje pokój gdzieś na drugim końcu miasta i podobno w końcu pracuje. Paweł czasem ma wyrzuty sumienia, a ja nadal mam w sobie żal, że musiałam doprowadzić się prawie do nerwicy, żeby we własnym domu znów poczuć się u siebie.
Powiedzcie szczerze: za późno zareagowałam czy i tak by się to skończyło tak samo?
Czy wy też macie wrażenie, że w rodzinie najłatwiej przekroczyć czyjeś granice, bo wszyscy udają, że „jakoś to będzie”?